المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )

126

التنبيه والإشراف ( فارسي )

ذكر طبقهء دوم از ملوك روم كه نصرانى بودند با تاريخ و شماره و حوادث معتبر دينى و شاهانى كه بروزگار ايشان بوده است اول پادشاه اين طبقه قسطنطين پسر قسطنس ، بطوريكه از پيش گفتيم بانتساب مادرش شهره بود و سى و دو سال و سه ماه پادشاهى كرد . همو بود كه دين نصرانيت را رواج داد و در راه آن پيكار كرد تا پذيرفته شد و در سرزمين روم رواج گرفت كه تاكنون نيز هست . و ما قصهء اختلافى را كه دربارهء سبب نصرانى شدن او و رها كردن مذهب حنيفان هست و آنچه حنيفان گفته‌اند كه تن وى پيس شده بود و در كار خلع وى متفق شده بودند كه مطابق اساس ديانت و رسوم مفروضشان هر كه پيس بود شايستگى پادشاهى نداشت ، و او بسوى طرفداران نصرانيت متمايل شد و بكمك آنها و خاصان و دست‌پروردگان خود بر مخالفان چيره شد و اظهار نصرانيت كرد زيرا مطابق رسوم آنها پادشاهى كسى كه پيس باشد مانعى ندارد ، با سخن آنها كه گفته‌اند وى پيس خود را نهان داشت و آن را با يكى از وزيران خود كه در خفا نصرانى شده بود در ميان گذاشت و بگفت كه بيم دارد از پادشاهى خلع شود و آن وزير تعهد كرد كه اين مشكل را از پيش بردارد و پياپى سپاههاى ضعيف بنام بتان هفتگانه كه به ترتيب نام هفت ستاره بود و صابيان براى آن قربانى ميكردند و بدان عبادت ميبردند سوى دشمنان اطراف فرستاد كه شكست خوردند و مغلوب بازگشتند و او بتان را زبون شمرد و كسانى را كه بعبادت آن دلبسته بودند تحقير كرد ، آنگاه به قسطنطين گفت كه نصرانى شود و او نيز چنين كرد ، با گفتار نصارى كه سبب نصرانى شدن او چنان بود كه ضمن جنگ با پادشاه بر جان در اثناى خواب يك صليب نورانى بر او نمودار شد و به دو گفته شد بوسيلهء اين بر دشمن خود پيروزى بخواه تا پيروز شوى و او نمونهء صليب را بر سر پرچمها نصب كرد